500 osób online (325 desktop_mac) (175 stay_primary_portrait)

Czy istnieje dieta idealna?

01.12.2011

Czy istnieje dieta idealna?

Otyłość jest chorobą o bardzo złożonej genezie. Wiele badań naukowych wskazuje, że otyłość najczęściej jest wypadkową wielu nieprawidłowości dotyczących funkcjonowania samego organizmu, jak również stylu życia. W ostatnich latach...

Otyłość jest chorobą o bardzo złożonej genezie. Wiele badań naukowych wskazuje, że otyłość najczęściej jest wypadkową wielu nieprawidłowości dotyczących funkcjonowania samego organizmu, jak również stylu życia. W ostatnich latach podkreśla się także czynniki natury psychologicznej, których rola w tej materii może być niebagatelna.

Mimo że niektórzy twierdzą: „kochanego ciała nigdy za wiele”, leczenie otyłości jest konieczne i bywa uzasadnione poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Podjęcie decyzji o odchudzaniu to dopiero początek. Jaką dietę wybrać? Czy istnieje dieta idealna?

Idealna, optymalna dieta
Wielu specjalistów zajmujących się osobami otyłymi twierdzi, że nie ma idealnej diety służącej redukcji masy ciała. W każdym przypadku dieta powinna być dobierana indywidualnie, w zależności od „wielkości” problemu (nadmiaru tkanki tłuszczowej) oraz stanu zdrowia (występowanie chorób towarzyszących). Badania naukowe potwierdzają także, że nie istnieje jedna, optymalna dieta. Najważniejsze jest długotrwałe przestrzeganie zaleceń dietetycznych, co niestety stanowi największy problem odchudzających się. Osoby otyłe odnoszą sukcesy najczęściej tylko wtedy, gdy są pod stałą opieką specjalisty. Regularne konsultacje zwiększają motywację do działania, umożliwiają rozwiązywanie bieżących problemów i pozwalają na podtrzymanie określonych, prawidłowych zachowań żywieniowych.

Jaka dieta – wysokobiałkowa czy uboga w węglowodany?
Wybór diety często stanowi poważny problem. Najczęściej jednak podyktowany jest aktualną modą. Jeśli pojawia się coś nowego na rynku, wiele osób, które twierdzą, że stosowały już wszystko, próbuje szczęścia z nowinkami. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że każdy organizm jest inny i na zmianę sposobu odżywiania reaguje w indywidualny sposób. Dlatego nie wszystkie diety są dobre dla każdego. Na przykład: jeśli ktoś ma podwyższony cholesterol we krwi, nie powinien wybierać diet bogatych w produkty zwierzęce, ponieważ te, zwłaszcza tłuste, są także źródłem cholesterolu. Z kolei osoby z chorobami nerek nie powinny stosować diet wysokobiałkowych, a ludzie z towarzyszącą cukrzycą - diet bogatych w węglowodany.

Dieta niskotłuszczowa
Dieta niskotłuszczowa jest najczęściej stosowana w leczeniu otyłości. Jej zasady opierają się na fakcie, że tłuszcz jest dwa razy bardziej kaloryczny niż węglowodany czy białko. W związku z tym jeśli ograniczy się ilość zjadanych tłuszczy, uzyska się większy deficyt kaloryczny w porównaniu do sytuacji, kiedy ograniczamy inne makroskładniki diety. Taka dieta, w prosty sposób staje się dietą o niższej kaloryczności. Ponadto redukcja ilości tłuszczu w diecie poparta jest także innymi przesłankami. Jest to składnik, który organizm łatwo i bez ograniczeń magazynuje, a posiłki obfitujące w tłuszcz z dużym opóźnieniem wpływają na uczucie sytości. To znaczy, że aby najeść się czymś tłustym, trzeba tego spożyć więcej niż produktów bogatych w białko czy węglowodany. Niskotłuszczowa dieta jest najlepiej przebadana pod względem zdrowotnym ze wszystkich rodzajów diet odchudzających. Zalecana jest także w profilaktyce chorób serca oraz dla osób z zaburzeniami lipidowymi, np. podwyższonym cholesterolem we krwi.

Dieta niskowęglowodanowa
Diety ubogie w węglowodany znane są już od wielu lat i cieszą się sporą popularnością wśród osób otyłych. W literaturze można spotkać różne rodzaje diet z ograniczeniem węglowodanów. W zależności od stopnia jego ograniczenia, jest to dieta niskowęglowodanowa (powinna mieć <45% energii z węglowodanów) np. dieta Atkinsa, dieta „The Zone” albo dieta bardzo niskowęglowodanowa (dostarcza <10% energii z węglowodanów). Dieta bardzo niskowęglowodanowa zwana jest inaczej dietą ketogenną. Na skutek niepełnego spalania tłuszczu w organizmie powstają tzw. cała ketonowe. Z jednej strony są one wykorzystywane przez mózg jako paliwo, co daje uczucie sytości, a z drugiej mogą niestety prowadzić do niekorzystnego dla organizmu zakwaszenia (przy dłuższym stosowaniu). Założenia diety niskowęglowodanowej oparte są na hipotezie, że za odkładanie się tłuszczu w organizmie odpowiedzialna jest insulina (hormon wydzielany przez trzustkę). Jeśli spożywamy produkty bogate w cukry, zwłaszcza proste, szybciej rośnie poziom glukozy we krwi, a co za tym idzie następuje wyrzut insuliny. Wysoki poziom insuliny skutkuje spadkiem poziomu cukru we krwi, wywołując zwiększone łaknienie i napady głodu, co oczywiście sprzyja powstawaniu nadwagi i otyłości. W tej teorii nie bierze się jednak pod uwagę, że nie tylko spożywane z dietą węglowodany wpływają na poziom cukru we krwi. Ważne jest także, jak szybko trawione jest to, co spożywamy. Szybkość trawienia w dużym stopniu zależy od składu posiłku. Ponadto w odniesieniu do diet, w których ogranicza się ilość węglowodanów, bardzo ważny jest ich rodzaj. Nie wszystkie cukry są „złe” dla organizmu. W tej kwestii pomocna będzie znajomość indeksu glikemicznego (IG).

Dieta bogatobiałkowa
Znane do kilkudziesięciu lat diety bogate w białko nie są żadna nowością. Nowe są tylko ich kolejne nazwy i autorzy, którzy je promują. Bazują oni na badaniach dotyczących sposobu żywienia ludzi z epoki łowiectwa wskazujących, że w diecie z tamtych czasów dominowały produkty pochodzenia zwierzęcego. Diety z dużą ilością białka oparte są na hipotezie zakładającej, że białko ma największą moc sycącą, a tym samym przyspiesza pojawianie się uczucia sytości. Ponadto korzystnie wpływa na utratę masy ciała i zwiększenie wydatku energetycznego organizmu bez utraty masy mięśniowej. Pewne badania naukowe dowodzą, że dieta bogatobiałkowa może dawać nawet lepsze efekty w odchudzaniu niż klasyczna dieta niskotłuszczowa. Jednak warto podkreślić, że większość badań, w których oceniano takie diety prowadzona była na małych grupach ludzi i w krótkim okresie, co zdecydowanie zmniejsza wiarygodność wyników. Niewiele także wiadomo o wpływie ww. diet na organizm w dłuższym czasie ich stosowania. Na dodatek badania dotyczące utrzymania zredukowanej masy ciała z zastosowaniem diet bogatobiałkowych wcale nie potwierdziły ich większej skuteczności w porównaniu do innych diet. Diety bogate w białko są stanowczo przeciwwskazane u osób z chorobami nerek.

Podsumowanie
W każdym przypadku podjęcia odchudzania, w tym wyboru diety, zawsze należy rozważyć jej rodzaj, ewentualne przeciwwskazania zdrowotne oraz aktualny stan wiedzy naukowej. Tu warto podkreślić, iż wiele diet, zwłaszcza tych nowatorskich, nie zostało jeszcze przebadanych i ocenionych pod względem bezpieczeństwa stosowania, zwłaszcza pod kątem odległych skutków zdrowotnych. Dlatego każdą kontrowersyjną dietę najlepiej skonsultować ze specjalistą.

Ponadto, zachwycając się doniesieniami o rezultatach kolejnych, nowatorskich diet, warto zastanowić się nad tym, czy skuteczność danej diety nie wynika z ograniczeń w niej zalecanych? Nawet jeśli można jeść wszystko, ale tylko z danego asortymentu produktów, to siłą rzeczy jest to już ograniczenie. Często więc okazuje się, że wiele cudownych diet jest w rzeczywistości „zwykłymi” dietami niskokalorycznymi, co w końcowym efekcie sprzyja odchudzaniu.

Opracowanie: A.Harton, J.Myszkowska-Ryciak

« dieta

0 komentarzy

Regionalny Program Operacyjny

Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego